Een leven gewijd aan luisteren naar de long.

Guy Postiaux is een van de meest opvallende figuren in de hedendaagse kinesitherapie. Geboren en opgeleid in België, studeerde hij in 1968 af in de kinesitherapie aan het Institut Provincial de Kinésithérapie de Montignies-sur-Sambre en behaalde in 1983 het getuigschrift pedagogische bekwaamheid van de Centrale Examencommissie van de Staat. Al vroeg ging zijn aandacht naar een klinische handeling die de kinesitherapeuten van zijn tijd vaak verwaarloosden: de longauscultatie. Wat voor velen een instrument voor artsen was, werd onder zijn impuls het centrale instrument van een nieuwe kinesitherapie: geleid door het oor, gebaseerd op wetenschap en diep respectvol voor de fysiologie van de patiënt.

Gedurende tientallen jaren werkte en onderzocht Guy Postiaux in het Centre Hospitalier Notre-Dame et Reine Fabiola (CHNDRF) in Montignies-sur-Sambre, in de regio Charleroi. Hij leidde er de laboratoria voor functioneel onderzoek en analyse van ademhalingsgeluiden en de afdeling respiratoire kinesitherapie. Binnen de Groupe d'Étude Pluridisciplinaire Stéthacoustique, die hij mee oprichtte, ontwikkelde hij met dr. Emile Lens een in Europa uniek onderzoeksprogramma over de objectieve meting van ademhalingsgeluiden en de experimentele validatie van kinesitherapeutische technieken. Uit dit geduldige, vaak ondankbare en soms eenzame werk ontstond de methode die vandaag zijn naam draagt.

Zijn uitstraling overschreed al snel de Belgische grenzen. Hij werd uitgenodigd om les te geven aan de Université René Descartes — Paris V (1986–1991) en daarna aan de École de Cadres en Kinésithérapie Bois-Larris in Frankrijk. In Spanje was hij gastprofessor aan de Universiteit Ramon Llull in Barcelona (1995–2001) en de Universidad ONCE in Madrid. In Brazilië werd hij gastprofessor aan de Federale Universiteit van Minas Gerais in Belo Horizonte en de Federale Universiteit van Pernambuco in Recife. In België doceerde hij aan de Hautes Écoles Charleroi-Europe (1982–2003), de Haute École Léonard de Vinci, de Haute École Parnasse en de Haute École Condorcet, en was hij van 2004 tot 2007 geassocieerd docent aan de Université Libre de Bruxelles (ULB).

Zijn invloed reikt veel verder dan de Franstalige kinesitherapeuten. Als titelvoerend lid van de Société Scientifique Belge de Kinésithérapie, effectief lid van de Beperkte Kamer van de dienst geneeskundige controle van het RIZIV, stichtend lid en secretaris van het medisch-ethisch comité van het CHNDRF, en stichter en erelid van de Société Européenne de Kinésithérapie Respiratoire et Cardio-Vasculaire, nam hij deel aan alle grote instanties die het beroep structureren. In 1994 vertegenwoordigde hij de Belgische regering bij de senaatscommissie over het beroepsstatuut van de kinesitherapeut, en hij zetelde in de Nationale Technische Raad voor de Kinesitherapie.

Ook internationaal is zijn wetenschappelijk engagement diep. Hij is lid van de International Lung Sounds Association (ILSA), de American Association for Respiratory Care, de Société Belge de Pneumologie en de European Respiratory Society Task Force on Lung Sounds Nomenclature Survey. Als lid van de CORSA-groep — Computerized Recording and Analysis of Respiratory Sounds was hij van 1994 tot 1999 onderzoeksexpert binnen het Biomedical and Health Research Programme (BIOMED 1) van de Europese Gemeenschappen. Deze betrokkenheid maakt hem tot een van de belangrijkste bijdragers aan de Europese aanbevelingen over de nomenclatuur en de gestandaardiseerde analyse van ademhalingsgeluiden.

Zijn werk werd al vroeg erkend. In 1991 ontving zijn boek Kinésithérapie respiratoire et auscultation pulmonaire op 12 oktober in Parijs de prestigieuze trofee "Kiné à la Main d'Or". Dit boek, gevolgd door La kinésithérapie respiratoire de l'enfant (De Boeck Université, meerdere edities, vertaald in het Spaans en Braziliaans-Portugees) en het referentiewerk Kinésithérapie et bruits respiratoires — nouveau paradigme (De Boeck Supérieur, 2016), structureert vandaag het onderwijs in de respiratoire kinesitherapie in de meeste Franstalige scholen en daarbuiten.

Naast deze titels moet worden benadrukt wat het parcours van Guy Postiaux echt kenmerkt: een voortdurende weigering van kinesitherapie "op recept", wetenschappelijke strengheid in de dagelijkse praktijk en de diepe overtuiging dat elke patiënt een bijzonder geval is, die een specifieke kinesitherapeutische evaluatie en een aangepaste behandeling verdient. Deze veeleisende, strenge en diepmenselijke filosofie is precies wat Stéphane Otto vandaag aan kinesitherapeuten wereldwijd doorgeeft.

De specifieke kinesitherapeutische evaluatie van bronchopulmonale obstructie.

Centraal in de Postiaux-methode staat een conceptuele innovatie: de specifieke kinesitherapeutische evaluatie. Waar de traditionele respiratoire kinesitherapie was georganiseerd volgens een nosologische indeling, gebaseerd op de medische diagnose (bronchiolitis, mucoviscidose, COPD, enz.), stelt Guy Postiaux een functionele en anatomische aanpak voor. De kinesitherapeut handelt niet langer volgens een diagnostisch etiket, maar volgens wat hij bij de patiënt observeert en hoort.

Deze evaluatie steunt op drie pijlers: systematische longauscultatie, evaluatie van de ademhalingsmechanica en analyse van de lokalisatie van de obstructie volgens een getrapt concept van de bronchopulmonale boom. Op basis hiervan kiest de therapeut de aangepaste techniek — proximaal, midden of perifeer — en moduleert hij die per geval.

Deze diep gepersonaliseerde aanpak verwerpt uitdrukkelijk de logica van "recepten": er bestaat geen uniek protocol voor alle bronchiolitis, noch een vaste volgorde voor alle COPD. Elke patiënt verdient een evaluatie, en elke evaluatie bepaalt de behandeling. Deze klinische eis maakt het verschil tussen technische en medische kinesitherapie.

De specifieke kinesitherapeutische evaluatie is vandaag de hoofdinhoud van de opleidingen die Stéphane Otto wereldwijd geeft. Ze wordt niet als protocol onderwezen, maar als gestructureerd klinisch redeneren dat elke kinesitherapeut leert integreren in de dagelijkse praktijk, in de privépraktijk en in het ziekenhuis.